Formele leerdoelen wekken schijnzekerheid

Formele leerdoelen wekken schijnzekerheid

Regelmatig vragen managers en andere belangstellenden hoe wij ervoor zorgen dat deelnemers aan de Krachtprogramma’s de formele leerdoelen behalen. Dit zijn de doelen die het management heeft geformuleerd voor een verandertraject. Ons antwoord stelt hen soms teleur. Wij kunnen dat namelijk niet beloven. En eerlijk gezegd willen we dat ook niet.

Professionals werken in een turbulente omgeving. Ze moeten inspelen op nieuwe, ten dele nog onbekende omstandigheden. Deze omstandigheden zijn bovendien slecht voorspelbaar. Talrijke factoren hebben invloed hebben op de effectiviteit van professionals. Niemand weet wat er straks precies nodig is. Laat staan dat er één oplossing bestaan voor alle situaties. Doelen zijn per definitie een verenging van de werkelijkheid en kunnen zelfs leiden tot blikvernauwing. Formele leerdoelen bieden schijnzekerheid en ontnemen soms zelfs het zicht op de gevarieerde praktijk van professionals.

Ten tweede is informeel leren geen causaal proces. Leren is een ongelofelijk ingewikkeld en persoonlijk proces. Naarmate we langer met deze leerprocessen bezig, zijn ontdekken we steeds meer factoren die invloed hebben op het leergedrag van professionals. De trainer en de inhoud van de training staan niet bovenaan in dit rijtje factoren.

Tot slot laten de meeste professionals die wij kennen zich amper voorschrijven wat ze moeten leren en hoe ze zich moeten gedragen. Dat is hun eer te na. Zij voelen zich verantwoordelijk voor hun eigen professionaliteit. Als ze gemotiveerd zijn, leren ze 365 dagen per jaar. Daar valt veel meer over te zeggen, maar het opleggen van formele doelen leidt hooguit tot een milde vorm van ‘meestribbelen’.

De conclusie is dus dat leerdoelen vooral richting geven. Dat professionals hun leergedrag moeilijk laten sturen. En dat voorspelbare leerprocessen een illusie zijn. Daarom praten we liever niet over leerdoelen. Belangrijker dan formele doelen is een gezamenlijk besef van de koers van de organisatie. Wij geloven dat professionals hun talent zonder formele leerdoelen willen ontwikkelen om oplossingen te vinden voor nieuwe uitdagingen. Als ze samen met leidinggevenden betekenis kunnen geven aan nieuwe ontwikkelingen, de effectiviteit van hun handelen evalueren en leerkansen optimaal mogen benutten, doen ze dat liever zonder SMART leerdoelen.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *